กระดูกพรุน กระดูกบาง รู้ได้อย่างไรและดูแลอย่างไร
กระดูกพรุนคือภาวะที่เนื้อกระดูกบางลงจนโครงสร้างภายในโปร่งกว่าปกติ ทำให้กระดูกเปราะและหักง่ายแม้จากแรงกระแทกเบา ๆ ปัญหาคือภาวะนี้มักไม่มีอาการเตือนเลยจนกว่าจะเกิดกระดูกหัก การรู้ปัจจัยเสี่ยงของตัวเองและการดูแลตั้งแต่ยังไม่มีอาการจึงสำคัญกว่าการรอให้มีอาการ
สัญญาณและปัจจัยเสี่ยงที่ควรรู้
- ส่วนสูงลดลงจากเดิมตั้งแต่ 3 เซนติเมตรขึ้นไป
- หลังค่อมมากขึ้นชัดเจนเมื่อเทียบกับรูปถ่ายเมื่อหลายปีก่อน
- ปวดหลังเรื้อรังโดยไม่มีสาเหตุจากการยกของหรืออุบัติเหตุ
- เคยกระดูกหักจากการล้มเบา ๆ หรือแค่กระแทกเล็กน้อย
- ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน หรือผู้ที่ใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่องนาน
- คนในครอบครัวสายตรงเคยกระดูกสะโพกหัก
สาเหตุที่พบบ่อย
ฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลงหลังหมดประจำเดือน
เอสโตรเจนมีบทบาทในการรักษามวลกระดูก เมื่อระดับลดลงหลังหมดประจำเดือน มวลกระดูกจึงลดเร็วกว่าช่วงอื่นของชีวิต
ได้รับแคลเซียมและวิตามินดีไม่พอ
คนไทยจำนวนมากได้รับแคลเซียมต่อวันน้อยกว่าที่ควรได้ และวิตามินดีที่ต่ำทำให้ร่างกายดูดซึมแคลเซียมได้น้อยลงอีก
ไม่ค่อยได้ลงน้ำหนัก
กระดูกจะแข็งแรงขึ้นเมื่อได้รับแรงกด การเดินและการยืนจึงจำเป็น ส่วนการนอนติดเตียงนาน ๆ ทำให้มวลกระดูกลดเร็ว
สูบบุหรี่และดื่มสุราเป็นประจำ
ทั้งสองอย่างรบกวนกระบวนการสร้างกระดูกและการดูดซึมแคลเซียม
ใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่องเป็นเวลานาน
เป็นสาเหตุของกระดูกพรุนที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มที่เกิดจากยา จึงไม่ควรซื้อยาชุดที่มีสเตียรอยด์กินเอง
ดูแลตัวเองอย่างไรในชีวิตประจำวัน
- ทานอาหารที่มีแคลเซียมทุกวัน เช่น นม โยเกิร์ต ปลาตัวเล็กที่ทานได้ทั้งกระดูก เต้าหู้แข็ง ผักใบเขียวเข้ม และงาดำ
- รับแสงแดดอ่อน ๆ ช่วงเช้าหรือเย็นวันละ 10–15 นาที
- เดินหรือออกกำลังกายแบบลงน้ำหนักอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 วัน
- ฝึกการทรงตัวเพื่อลดโอกาสหกล้ม เช่น ยืนขาเดียวจับพนักเก้าอี้ ข้างละ 30 วินาที
- จัดบ้านให้ปลอดภัย ติดราวจับในห้องน้ำ เก็บสายไฟและพรมที่สะดุดง่าย
- งดบุหรี่ ลดสุราและเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนมากเกินไป
- ตรวจมวลกระดูกเมื่ออายุ 65 ปีขึ้นไปสำหรับผู้หญิง และ 70 ปีขึ้นไปสำหรับผู้ชาย หรือเร็วกว่านั้นถ้ามีปัจจัยเสี่ยง
หากล้มแล้วลุกไม่ได้ ขาสั้นยาวไม่เท่ากัน ปวดสะโพกรุนแรง หรือปวดหลังอย่างเฉียบพลันหลังล้ม ให้ไปโรงพยาบาลทันที เพราะอาจมีกระดูกสะโพกหรือกระดูกสันหลังหัก
ชุดดูแลของเราเข้ามาช่วยตรงไหน
ยูแคลซิวเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ใช้แคลเซียม แอล-ทรีโอเนต ร่วมกับวิตามินดี 3 สำหรับผู้ที่ต้องการเสริมแคลเซียมจากอาหารในแต่ละวัน ควบคู่ไปกับการออกกำลังกายแบบลงน้ำหนักและการรับแสงแดด ทั้งนี้เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
ข้อมูลในหน้านี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อการดูแลตัวเองเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล